YENİ TTK' DA MÜDÜRLER

 YENİ TTK’DA MÜDÜRLER

 

KİMLER MÜDÜR OLABİLİR?

Müdürler, ortaklar veya ortak olmayan kişiler olabilir. Ortak olsun veya olmasın, tüzel kişiler de müdür olabilir.

 

MÜDÜRLERİN SAYISI NEDİR?

Limited şirketin tek bir müdürü olabileceği gibi, birden fazla da müdür seçilebilir. Müdür sayılı şirket sözleşmesi ile belirlenebilir.

 

MÜDÜR VEYA MÜDÜRLERİ KİM SEÇER?

Müdür veya müdürleri genel kurul seçer. Şirketin  kuruluşunda şirket sözleşmesi ile atanır.

 

MÜDÜRLERİN GÖREV SÜRESİ NEDİR?

TTK’da müdürlerin görev süresine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Dolayısıyla müdürlerin süresini genel kurul belirler.

 

01.10.2012 TARİHİNE KADAR HANGİ LİMİTED ŞİRKETLERİN MÜDÜRLERİNİN İSTİFA ETMESİ GEREKİR?

 

a. Tüzel kişi ortakların temsilcisi olan müdürler:

 

Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde  (1 Ekim 2012 tarihine kadar) istifa etmesi, onun yerine tüzel kişinin ya da başkasının seçilmesi gerekir.

 

b. Tüm ortakların kanun gereği müdür olarak görev yaptığı limited şirketler:

 

Tüm ortakların hep birlikte müdür sıfatıyla şirket işlerini idare ve şirketi temsil ettiği limited şirketlerde de aynı üç aylık süre içinde Türk Ticaret Kanununun 623 üncü maddesi hükmünün gereği olarak müdür ya da müdürlerin seçilmesi gerekir (6103 sayılı Kanun m. 25/1). Böyle bir zorunluluk getirilmesinin sebebi eski TTK m. 540/1’deki hükmün yeni TTK’ya alınmamış olması ve sistem değişikliğine gidilmiş olmasıdır. Eski TTK m. 540’a göre, aksi kararlaştırılmadıkça tüm ortaklar aynı zamanda müdürdür.

 

Dolayısıyla eski TTK döneminde kurulan limited şirketlerin sözleşmelerinde müdürlerin kim olduğu ismen belirtilmemiş ise ya da ortaklar kurulu aksine bir karar almamışsa, tüm ortaklar aynı zamanda müdür sıfatına sahiptir. Ancak belirtmek gerekir ki, eski TTK döneminde kurulan şirketlerin hemen hemen tamamında müdürlerin adları ve görev süreleri ya şirket sözleşmesinde belirtilmiştir ya da daha sonradan alınan kararlar müdürlerin kimler olduğu belirlenmiştir. 

 

Sözleşmelerinde müdürlerin kim olduğunun ismen belirtilmediği ya da daha sonradan alınan kararla ismen belirlenmediği ve bunun sonucu olarak ortaklarının hepsinin aynı zamanda kanun gereği müdür olduğu şirket sayısı son derece azdır; uygulamada çok rastlanmaz. İşte 6103 sayılı Kanun m.25/1’de yer alan bu hüküm, sayıları son derece az olan bu tür şirketlere yöneliktir. Bu açıklamalardan sonra özetleyecek olursak, şirket sözleşmelerinde müdürlerin kimler olduğu ismen belirtilen limited şirketlerde bu müdürler, görev sürelerinin sonuna kadar görev yapabilecektir.

Buna karşın şirket sözleşmelerinde müdürlerin kimler olduğu ismen belirtilmemesi ya da daha sonradan alınan kararla ismen belirlenmemesi sonucunda tüm ortakların aynı zamanda müdür oldukları az sayıdaki şirketlerin, 01.10.2012 tarihine kadar yeni TTK m. 623 uyarınca müdür ya da müdürlerini seçmeleri gerekir.

 

Görüldüğü gibi, tüm limited şirketlerin müdürlerinin istifa etmesi gerektiği gibi basında yansıyan görüşlerin  gerçekle bağdaşır bir yönü bulunmamaktadır. Hukuki nitelikte olan konularda hukukçu olmayan kimselerin ileri sürdüğü görüşlere üyelerimizin itibar etmemesi gerekmektedir. Aksi takdirde, danışmanlıklarını yaptıkları şirketleri yanlış yönlendirmiş olacaklardır ki, bu durum ileride hukuki ve cezai sorumluluklarının ortaya çıkmasına neden olabilecektir.

 

HANGİ ŞİRKETLERİN MÜDÜRLER KURULU BAŞKANI SEÇMESİ GEREKİR?

TTK 624’e göre, birden fazla müdürün olduğu tüm limited şirketlerin (bu müdürler ortak olsun veya olmasın, görev süreleri ne olursa olsun) aynı anonim şirket yönetim kurulunda olduğu gibi bir başkan atamaları gerekmektedir.

 

MÜDÜRLER KURULU BAŞKANI NE ZAMANA KADAR SEÇİLMESİ GEREKİR?

Müdürler kurulu başkanının seçiminin ne zamana kadar seçileceğine ilişkin ne TTK’da ne de 6103 sayılı Kanun’da  düzenleme bulunmaktadır. Bu konuda kamuoyunda hukukçu olmayan kimselerce ortaya atılan 01.10.2012, 01.07.2013 gibi tarihlerin hiçbir geçerliliği bulunmamaktadır.

 

Müdürler kurulu başkanına ilişkin TTK m. 624 TTK’nın yürürlük tarihi olan 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Bunun anlamı birden fazla müdürü olan limited şirketlerin 01.07.2012 tarihinden itibaren bir başkan seçmeleri gerekir. Bunun için herhangi bir son süre düzenlenmemiştir. Başkanı genel kurul atayacaktır. Başkanın atanmamasının bir cezai yaptırımı bulunmamaktadır. Başkan atanmasına ilişkin kararın tescil edilip edilmeyeceğine ilişkin bir hüküm TTK’da bulunmamaktadır. Bu konuda Ticaret Sicili Yönetmeliği beklenmelidir.

 

MÜDÜRLER KURULU BAŞKANININ GÖREVLERİ NEDİR?

Başkan olan müdür, genel kurulun toplantıya çağrılması ve genel kurul toplantılarının yürütülmesi konularında olduğu gibi, genel kurul başka yönde bir karar almadığı ya da şirket sözleşmesinde farklı bir düzenleme öngörülmediği takdirde, tüm açıklamaları ve ilanları yapmaya da yetkilidir.

 

Müdürler kurulunda alınan kararda oylarda eşitlik olması halinde başkanın oyu üstündür. Ancak müdürlerin karar almaları konusunda farkı düzenlemeler (Örneğin belirli müdürlere veto hakkı, başkan olan müdür dışında başka bir müdüre üstün oy hakkı, bazı konulara ilişkin kararlarda oybirliği şartı gibi) şirket sözleşmesi ile getirilebilir.

 

MÜDÜR VEYA MÜDÜRLERİN GÖREVLERİ NELERDİR?

Müdürler limited şirketin yönetim ve temsil görev ve yetkisine sahiptir. Yönetim ve temsil hukuken birbirinden ayrı görev ve yetkilerdir. Yönetim yetkisi içe dönük bir yetkidir. Temsil (uygulamada “temsil ve ilzam” ifadeleri kullanılır) ise dışa dönüktür. Yönetim yetkisi ve temsil yetkisi farklı müdürlere verilebilir. Uygulamada yönetim ve temsil yetkisi büyük bir çoğunlukla aynı müdürlere verilir. Yani uygulamada genellikle bir müdür hem temsil hem de yönetim yetkisine birlikte sahiplerdir.

 

Şirket dışından kişilerin müdür olarak atandığı limited şirketlerde bir ortağa hem yönetim hem de temsil yetkisinin verilmesi zorunludur. (TTK m. 623/1)

 

a.Yönetim yetkisi

 

Müdür ya da müdürler kurulu genel kurulun vazgeçilemez ve devredilemez görevleri arasına girmeyen tüm konularda yönetim yetkisine, dolayısıyla da karar almaya yetkilidirler. Genel kurulun yetkileri şunlardır: (TTK m. 616)

(1)  Genel kurulun devredilemez yetkileri şunlardır:

a) Şirket sözleşmesinin değiştirilmesi.

b) Müdürlerin atanmaları ve görevden alınmaları.

c) Topluluk denetçisi ile işlem denetçileri de dâhil olmak üzere, denetçilerin atanmaları ve görevden alınmaları.

d) Topluluk yılsonu finansal tabloları ile yıllık faaliyet raporunun onaylanması.

e) Yılsonu finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun onaylanması, kâr payı hakkında karar verilmesi, kazanç paylarının belirlenmesi.

f) Müdürlerin ücretlerinin belirlenmesi ve ibraları.

g) Esas sermaye paylarının devirlerinin onaylanması.

h) Bir ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeden istemde bulunulması.

ı) Müdürün, şirketin kendi paylarını iktisabı konusunda yetkilendirilmesi veya böyle bir iktisabın onaylanması.

i) Şirketin feshi.

j) Genel kurulun kanun veya şirket sözleşmesi ile yetkilendirildiği ya da müdürlerin genel kurula sunduğu konularda karar verilmesi.

 

(2) Aşağıda sayılanlar, şirket sözleşmesinde öngörüldükleri takdirde genel kurulun devredilemez yetkileridir:

a) Şirket sözleşmesi uyarınca genel kurulun onayının arandığı hâller ile müdürlerin faaliyetlerinin onaylanması.

b) Önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım haklarının kullanılması hakkında karar verilmesi.

c) Esas sermaye payları üzerinde rehin hakkı kurulmasına ilişkin onayın verilmesi.

d) Yan edim yükümlülükleri hakkında iç yönerge çıkarılması.

e) Şirket sözleşmesinin 613 üncü maddenin dördüncü fıkrası uyarınca ortakların onayını yeterli görmemesi hâlinde, müdürlerin ve ortakların şirkete karşı bağlılık yükümü veya rekabet yasağı ile bağdaşmayan faaliyetlerde bulunabilmelerinin onayı için gereken iznin verilmesi.

f) Bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebeplerden dolayı şirketten çıkarılması”

 

Dolayısıyla, yukarıda genel kurulun yetkilerine giren konular dışında karar almaya müdür ya da müdürler yetkilidir.                                                                                      

 

Örneğin; bir taşınmazın satın alınması, bankadan kredi kullanılmasına karar vermek, bir işletmenin devralınmasına karar verme, bir sözleşmenin imzalanmasına karar vermek, personel alımına karar vermek yönetim yetkisine sahip müdür ya da müdürler kuruluna aittir.

 

Müdürler kurulu, yönetim yetkisini kendi aralarında bir ya da birden fazla müdüre bırakabilecekleri gibi, müdür olmayan kimselere de yönetim yetkisi verebilirler.Ya da yönetim yetkisini kendi aralarında bölebilirler.

 

Örneğin; finansal konulara ilişkin yönetim yetkisini aralarından bir müdüre, teknolojik konulara ilişkin yönetim yetkisini başka bir müdüre bırakabilirler. Böyle bu durumda kendilerine yönetim yetkisi verilen müdürler yönetim yetkisini tek başlarına kullanabilirler.

 

Örneğin ;3 müdürden sadece birine tüm yönetim yetkisi verilebilir. Bu durumda diğer 2 müdürün, kendisine yönetim yetkisi verilen  müdürü kanunlara, şirket sözleşmesine, iç tüzüklere ve talimatlara uygun hareket edip etmediğini gözetim yükümlülüğü vardır (TTK m. 625/d).  Ancak, yönetim yetkisi bir ya da birkaç müdüre bırakılmamış ise müdürler bir kurul olarak hareket etmek ve çoğunlukla karar almak zorundadır.

 

Eklemek gerekir ki, şirket sözleşmesi ile müdürün veya müdürlerin aldıkları belirli kararları ve münferit sorunları genel kurulun onayına sunmaları gereği öngörülebilir (TTK m. 625/2).

 

Örneğin; şirket sözleşmesine belirli meblağların üzerindeki işlemlerin genel kurulun onayı olmadan yapılamayacağına ilişkin bir hüküm konulabilir.

 

b. Temsil yetkisi

 

Temsil yetkisine sahip müdürler, şirketi üçüncü kişilere karşı temsil eder. Şirket adına hukuki işlemler (sözleşme) yapmak (imzalamak) yetkisine sahiptirler. Yaptıkları bu hukuki işlemlerle şirket bağlıdır.

 

TTK m. 629/1’e göre, müdürlerin temsil yetkisinin kapsamı, sınırlandırılması, imzaya yetkili olanların belirlenmesi, imza şekli ile bunların tescil ve ilanına anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır. Buna göre, şirket tek müdür varsa onun tarafından, birden fazla müdür varsa herhangi iki müdürün imzası ile temsil edilir. Ancak aksine bir karar alınarak müdürlerden birine veya bir kaçına temsil yetkisi verilebilir. İsmen belirlenen bu müdürlerin tek başına mı yoksa birlikte mi imza atmaya yetkili oldukları bu kararda belirtilir. Kararın tescil ve ilanı gerekmektedir. Uygulamada bu karara dayanılarak hazırlanan belgeye “imza sirküleri” adı verilmektedir.

 

Örnek vermek gerekirse, yönetim yetkisine sahip olan müdürler, bir bankadan kredi alınmasına ya da bir taşınmaz satın alınmasına karar verdikleri takdirde, temsil yetkisine sahip olan müdür ya da müdürler şirket adına kredi sözleşmesi imzalamaya ya da taşınmaza ilişkin tapu sicilindeki işlemleri yapmaya yetkilidir.

 

Temsil yetkisine sahip müdürler, aynı zamanda yönetim yetkisine sahip değillerse, yönetim yetkisine sahip müdürlerin bir kararına dayanmaksızın üçüncü kişi ile yaptıkları hukuki işlemler yine şirketi bağlar. Ancak ileri şirket, bu müdürlerin hukuki sorumluluğuna başvurarak uğranılan zararın tazminini isteyebilir.

 

Buna karşın, temsil yetkisine sahip müdür aynı zamanda kendisine yönetim yetkisi verilen bir müdür ise, üçüncü kişiyle yapılacak sözleşmenin yapılmasına karar verip sözleşmeyi imzalayabilir.

 

Sonuç olarak yeni TTK limited şirket müdürlerinin durumunu anonim şirket yönetim kurulu üyelerine yaklaştırmıştır. Bu açıdan, bir limited şirketin yönetilmesi ile anonim şirketin yönetilmesi arasında hemen hemen önemli bir fark bulunmamaktadır.

 

 

TİCARİ DEFTERLER

 

6012 sayılı Ticaret Kanunumuzun 6335 sayılı Kanunla değişik 64. Maddesine göre;

 

Fiziki ortamda tutulan Yevmiye, defteri kebir ve envanter defteri ile ticari defterler arasına alınan, pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul toplantı ve müzakere defterinin açılış onayları kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlamadan evvel notere yaptırılır.

 

Ticaret şirketlerinin ticaret siciline tescili sırasında defterlerin açılışı ticaret sicili müdürlükleri tarafından da onaylanabilir.

 

Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.

 

Pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defteri yeterli yaprakları bulunmak kaydıyla izleyen faaliyet dönemlerinde açılış onayları yaptırılmadan da kullanılabilir.

 

Yevmiye defteri ile yönetim kurulu karar defterinin kapanış onayı, izleyen faaliyet döneminin üçüncü ayının sonuna kadar notere yaptırılır.

 

Bu hükümler ve Ticaret Kanununun defter tutmaya yönelik diğer hükümleri 1 Temmuz 2012 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

 

Yukarıda açıklamaya çalıştığımız hükümler A.Ş ‘ler ve Ltd şirketler için geçerlidir.Ancak belli olmayan konu Limited şirketlerde yönetim kurulu karar defteri yerine geçecek ” müdürler kurulu karar defteri “ dir. Bu uygulama için;Gümrük veTicaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının müşterek çıkaracakları tebliği beklemekte yarar vardır.